سوهان کاری واره کاری در کارگاه

نظم وترتيب درمحيط كار:

 

لباس كار:

پوشيدن لباس كارمناسب دركارگاه برجنبه نظافت وكثيف نشدن لباس بيشترجنبه نظافتي دارد،ضمن كاربايستي ازيك لباس كارمناسب استفاده نموده وسرآستينها رابابنديادكمه بسته وياآنهارابالازد.لباس كارگشادبانوارهاي آويزان_موهاي بلند_كراوات وشال گردن،توسط قسمتهاي گردنده ومتحرك قاپيده شده وايجادسانحه مينمايد.

ميزكار:

براي اينكه بتوان دركارگاه بطورايستاده باتسلط كامل وخستگي كمترروي قطعات نسبتا كوچك كارهايي مانندخط كش وغيره انجام دادمعمولاازميزي بنام ميزكاراستفاده ميشود.ميزكاربايدمحكم وسنگين بوده ودرضمن كارلرزش نداشته باشد.

ابزاركار:

ابزارها بزرگترين سرمايه كاراست.استفاده درست ازآنها كارهاي سخت راآسان مينمايد.بهترينوپرارزشترين ابزارها دست آدمي است.اما مهارت وقدرت دست راميتوان با بكاربردن ابزارهاافزايش داد.

 

آشنايي باابزارهاي كار

چكش:

چكش وسيله اي است كه براي ضربه زدن به اجسام بكاربرده ميشود.وداراي انواع مختلفي است كه عبارتنداز:

1-لاستيكي 2-پلاستيكي 3-چوبي 4-فلزي(فولادي)

ميزياصفحه خطكش:

وسيله اي است كه درآن قطعات راخطكش ميكنند وجنس اين صفحه معمولاازچدن است.

گيره فلزكاري:

گيره وسيله اي است براي نگهداشتن قطعه كار است وروي ميزكارنصب ميشود.

ساختمان گيره شامل:بدنۀ گيره_فك ثابت_فك متحرك_دسته_پيچومهره_سندان.

انواي گيره عبارت است از:گيره آهنگري_فلزكاري_نجاري_لوله گيروجناقي.

گيره جناقي براي محكم نگهداشتن قطعات گردبكارميرود.

خط كش:

ازخط كش براي اندازه گذاري وكشيدن خط وهمچنين براي كنترل صافي وهمواربودن سطح استفاده ميشود.

انواع خط كش عبارتند از:خط كش موئي كه براي كنترل دقيق ترسطوح استفاده ميشود،فلزي_چوبي وپلاستيكي

آچارها:

آچارها وسايلي هستند كه براي بازوبستن پيچ ومهره هامورداستفاده قرارميگيرند.

قلم:

قلمابزاري است كه براي براده برداري ازقطعات فلزي ويابريدن آنهابكارميرود ولبه برنده ي قلم به عرض3تا5ميليمتر وزاويه نوك آن 60درجه است.

انواع قلم:

1_قلم تخت:براي بريدن وبراده برداري بكارميرود.

2_قلمشيار:براي ايجادشياردرروي سطوح منحني بكارميرود.

3_قلم دم باريك:براي ايجادشياروجاي خارها بكارميرود.

4_قلم تيزبر:براي ايجادشكلهاي مختلف درروي ورق فلزي بكار ميرود.

5_قلم نوك گرد:ازاين قلم براي ايجاد شياراستفاده ميشود.

6_قلم نوك الماسي:بااين قلم شيارها وزواياي كوچك وجاي خارها رادرمي آورند.

7_قلم ناخوني:براي درآوردن شيارهاي باريك بكار ميرود.

انبردست:

انبردست يكي ازمتداولترين ابزاري است كه دركارگاه بكاربرده ميشود،انبردست دوبازوودوفك دارد وبراي گرفتن اشياي يابريدن سيم وغيره بكار ميرود.ازانبردست نبايد براي بازوبست كردن پيچ يامهره استفاده كرد.

زاویه:

هرگاه دوخط راست دریک نقطه همدیگرراقطع کنندزاویه بوجودمی آیدکه برسه نوع است:

۱ـزاویه حاده      ۲ـزاویه قائمه      ۳ـزاویه منفرجه

زاویه سنج:

برای اندازه گیری زاویه بکارمیرودوازیک خط کش ویک نقالا تشکیل شده است.خط کش ۱۸۰درجه دور مرکزنقاله میچرخد.

گونیا:

ازگونیا برای کنترل زاویه ها وهمچنین تعین مرکزدایره هااستفاده مسشود.

انواع گونیا:

۱ـگونیای ساده:برای کنترل زوایای ۹۰درجه داخلی وخارجی بکارمیرود.

۲ـگونیایه لبه دار:برای کنترل زوایای ۹۰درجه داخلی وخارجی وکشیدن خط۹۰درجه بکارمیرود.(نسبت به محورقطعه کار)

۳ـگونیای فارسی بر(۴۵درجه):برای کنترل زوایای ۹۰و۴۵درجه بکارمیرود.

۴ـگونیای مرکزیاب:برای تعیین مرکز قطعات گردبکارمیرود.

۵ـگونیای مرکب:ازاین گونیا برای کنترل زوایای مختلف وهمچنین تعیین مرکزقطعات گردبکارمیرود.

۶ـگونیای استوانه ای:برای کنترل زاویه۹۰درجه بکارمیرود.

۷ـگونیای مویی:برای گونیا نمودن قطعات به صورت دقیق تربکارمیرود.

پرگار:

پرگاردارای دوبازو ویک پیچ تنظیم است درفلزکاری ازپرگاربرای کشیدن دایره هاوانتقال اندازه استفاده میشود.

انواع پرگار:

۱ـپرگارخط کش:برای کشیدن دایره وقوس هابکارمیرود.

۲ـپرگاراندازه گیری:ازنوع خارجی برای اندازه گیری قطرخارجی وازنوع داخلی برای اندازه گیری قطرداخلی استفاده میشود.

۳ـپرگارمندرج:که فاصله دونوک پرگاررابه هرقدرکه بازشودنشان میدهد.

۴ـپرگارکشوئی:برای استفاده دردوایرباشعاع بزرگ بکارمیرود.

۵ـپرگارپاشنه ای خط کش:برای کشیدن خطهای موازی بالبه ی قطعه کاربکارمیرود.

۶ـپرگارپله ای:برای اندازه گیری طول پله های ایجادشده درقطعات بکارمیرود

فیلر:

برای تنظیم میزان لقی مجازیاتاقانها٬راهنماهای ماشین افزار٬فاصله دهانه پلاتین اتومبیل استفاده میکنند.تیغه های فیلررامعمولاازفولادساخته وتعدادی ازآنهاکه دارای ضخامتهای متفاوتی میباشند.اندازه هریک ازفیلرهاروی آن نوشته شده وممکن است اندازه آنهابرحسب میلیمترویااینچ میباشد.

اره کاری:

برای بریدن قطعات مختلف فلزات وشیارزدن بکارمیرود.

کمان اره ازدوقست مجزاتشکیل شده است.

۱ـکمان اره:ممکن است ثابت ویاقابل تنظیم باشد.به کمان اره ثابت فقط تیغ اره های به طول معینی رامیتوان بست ولی کمان اره قابل تنظیم برای استفاده ازتیغ اره های بطولهای مختلف بکارمیرود.

۲ـتیغ اره:ازفولادسخت وآبدیده وشکننده ساخته شده است.دندانه های تیغ اره راچپوراست درست میکنندتاضخامت شیاربریده شده بیشترازضخامت تیغ اره باشدتاتیغ اره بتواند براحتی حرکت کند.

فرم دندانه های تیغ اره:

طول وتعدادتیغ اره هامتفاوت است٬تیغ اره  های آهن بری درچهارنوع ساخته میشوند.

۱ـتیغ اره هایی که درهراینچ ۱۴دندانه دارند٬مخصوص بریدن قطعات ضخیم ونرم است مانندمیله های تو پروتیرآهن.

۲ـتیغ اره هایس که در هراینچ ۱۸دندانه دارد مخصوص بریدن فولادهایی نسبتا سخت وقطعات معمولی بکار میرود.

۳ـتیغ اره هایست که در هر اینچ۲۴دندانه دارند وبرای بریدن ـمس برنز لوله های فولادی بکارمیرود.

۴ـتیغ اره هایی که درهر اینچ ۳۲دندانه دارند برای بریدن قطعات ظریف مانند لوله های نازک مسی وورق های نازک فلزی بکار میرود.

برشکاری با اره:

برشکاری با اره بافشاروحرکت دست انجام میگیرد هنگام بستن تیغ اره به کمان اره باید دقت کردکه دندانه های آن رو به جلو باشد چون اره فقط موقع جلو رفتن عمل براده برداری راانجام میدهددرموقع برش کاری زاویه کمان اره نسبت به قطعه کار۱۰الی۳۰درجه دارد.

هریک ازدندانه های تیغه اره به منزله یک کوه بوده وزاویه کوه رادرتیغهای دستی که برای بریدن فلزات بکاربرده میشودبرابر۵۰درجه انتخواب می کنند.

زاویه براده درتیغ اره ها به جنس کار بستگی داشده که مقدار آن رابرای بریدن فلزات نرمی که دارای براده تویل میباشند وبه اندازه۱۰درجه انتخاب کرده وفاصله تقسیم آنها نیززیادتر درنظر میگیرند.به این ترتیب فضای خالی بین دندانه ها زیادترشده وبرای جلوگیری از محکم شدن وهدایت بهتربراده انتهای دندانه ها راگرد میسازند.زاویه براده رابرای تیغ اره هایی که از آنها جهت بریدن فلزات سخت استفاده میشود وبه اندازه ۰درجه انتخاب میکنند.

سوهان کاری

سوهان:

سوهان ابزاری است که بوسیله آن ازروی فلزات براده برداری نموده و آنها را به شکل دلخواه در می آورند.

سوهان از فولاد آب دیده ساخته میشود وشکننده است٬سوهان از قسمتهای مختلفی تشکیل شده:

پشنه ٬پهلو ٬قسمت(دم)٬سطح٬نوک٬طول٬(فاصله بین نوک سوهان تا پاشنه آن راطول سوهان میگویند).

انواع آج سوهان:

۱ـیک آجه ۲ـدوآجه ۳ـآج درشت

سوهانهای یک آجه برای ساییدن مواد نرم مانند آلومینیوم٬کائچو٬ولاستیک سخت وسوهانهای دو آجه برای سائیدن فلزات سخت وآج درشت معمولا درسائیدن فلزات نرم ومواد مصنوعی مانند چرم ـچوب ونظایر آنها بکار میرود.سوهانها را معملا به طولهای ۴٬۶٬۸و...اینچ میسازند.

اندازه آج سوهان:

برحسب کیفیت سطح کار ومقدار سوهان کاری ممکن است که از سوهانهای خشن ٬متوسط ویا ظریف برای براده برداری استفاده کرد.

زاویه انحراف آج زیرین را معمولا۵۴درجه وآج رویی را۷۱ درجه نسبت به محور سوهان انتخاب میکنند .

ارتفاع گیره فلزکاری:

در سوهان کاری ارتفاع گیره از سطح کارگاه باید به اندازه ای باشد که وقتی کارگر کنار میز می ایستدآرنج او روی گیره برسد.

نکاتی که باید در سوهان کاری رعایت شود:

۱ـاز بکار بردن سوهان بی دسته خوداری کنید.

۲ـروی سطحی که سوهان کاری می شود دست نکشید.

۳ـقطعه کار را در گیره محکم ببندید.

۴ـبرای جلوگیری از خستگی درموقع سوهان کاری بدن خود را در وضع صحیح قراردهید.

۵ـاز سوهان بزرگ دنده درشت٬برای سوهان کاری سطوح باریک استفاده نکنید.

۶ـسوهان های زیر را از عرض آنها روی کار نکشید زیرا سطح کار زبر وپرداخت کاری آن دشوار می شود.

سوراخ کاری

سوراخ کاری:

از انجائیکه در صنعت معمولا ماشین ها و دستگاه ها را از قطعات متعددی ساخته و این قطعات را بوسیله پیچ ومهره ها٬پین ها پرچ هاو ... روبهم سوار می کنند.لذا لازم است که برای سوار کردن این قطعات واستفاده از این وسا یل اتصال٬در داخل انها سوراخ هایی ایجاد کرد.درسوراخ کاری به وسیله ی مته ها به دو حرکت دورانی وپیشروی نیاز داریم.برای تامین این دو حرکت از ماشین های تراش یا ماشین های فرز ویا ماشین های مته که بر حسب تعداد دور٬ مرغوبیت وبزرگی سوراخ هایی که می خواهندبوسیله آنها ایجاد کننداندازه قطعات وشرایط عمل کار٬به فرمهای گوناگونی ساخته شده انداستفاده میشوند.

مته:

متها را معمولا ازفولادهای تندبر میسازند٬قطر متهاممکن است برحسب اینچ یا میلیمتر باشد.ازقسمت های زیر تشکیل شده است:

۱ـبدنه مته که دارای دو شیار ودو حاشیه است شیارهای مته براده را به خارج هدایت میکند.

۲ـقطرمته فاصله بین دو حاشیه است.

۳ـنوک مته شامل مرکز مرده ولبه برنده که قطعه کاررامیتراشد است.

۴ـطول مته فاصله نوک مته تا انتهایه شیارهای آن است.

۵ـساق مته که درسوراخ میله ماشین قرارمیگیردویادرسه نظام محکم میشود.

 درسوراخ کاری باید مته رادرست تیزکردزیرااگرطول لبه های برنده وزائیه ها نامساوی باشد قطرسوراخ بزرگتراز اندازه مطلوب خواهد شد همچنین بارمته رابایددرست انتخاب کردزاویه برنده از هر طرف نسبت به محورآن باید۵۹دزجه باشدجهت سوراخکاری فولادهای ممولی وچدن ازدوطرف ۱۱۸رجه بوده وجنس مته HSS که تا۶۰۰درجه سانتی گراد حرارت را تحمل میکند لازم به زکر است که درقطعه هایه نرم مانند چوب وپلاستیک ۸۰درجه بوده وجنس مته ws میباشدوتا۲۰۰درجه سانتی گرادراتحمل میکند مناسب است.درقطعات سخت مانند آلیاژ آلومینیوم زاویه مته ۱۴۰درجه بوده وجنس مته hm که۹۰۰درجه سانتی گرادحرارت راتحمل میکند مناسب است.

انواع مته:

۱ـمته مارپیچ:برایقطعات چدنی بکار میرود.

۲ـمته مارپیچ بلند:برای سوراخ کاری قطعات باعمق زیاد(ضخیم)بکارمیرود.

۳ـمته پله دار:برای سوراخ کاری وخزینه زدن قطعات بکارمیرود

۴ـمته الماسی:برای سوراخ کاری قطعات پر کربن وآلیاژی وهمچنین برای سوراخ کاری سنگ ٬بتن ٬وآجر و...بکار میرود.

شابلون مته:

معمولا برایکنترل زوایاوطول لبه های برنده ازشابلون های مته استفاده میکنند.

خزینه کاری

یکی دیگر از کارهای براده برداری خزینه کاری است.منظورازخزینه کاری٬پلیسه گیری ازلبه سوراخها٬صاف کردن وجاسازی تکیه گاه سرپیچ ها ومیخ پرچهاوپخ زدن سرسوراخ مهره هاش برای تسهیل درجاانداختن قلاویزها وبزرگ کردنقطرسوراخ میباشد.جنس مته خزینه هاازفولادابزارکربن دارویافولادتندبربوده وآنهارابرحسب نوع ومورداستفاده شان به فرمهای گوناگون میسازند.

۱ـمته خزینه مخروطی:برای پلیسه گیری٬پخ زدن٬جاسازی سرپیچ هاومیخ پرچ هااستفاده میشود.

۲ـمته خزینه زبانه دار:برای خزینه های سرسخت ومخروطی بکار میرود.

۳ـمته خزینه های مارپیچ:ازاین مته برای تمیزوصاف کردن سوراخ هایی که قبلابوسیله سوراخ کاری با مته ایجادشده اند٬استفاده میشود.

۴ـمته خزینه سرسخت:برای مسطح کردن تکیه گاه پیچها٬مهرها٬واشرها وقطعات دیگری که روی سوراخ بایستی به طور کاملا صاف قرارگیرند ازمته خزینه های تخت استفاده میکنند


 نظرات: 



اخرین مطالب